Xu hướng tiêm vitamin k ở trẻ sơ sinh

Kristan Scott, MD; Evan Miller, MS et al.
Người dịch: Ths.BSNT Phạm Thị Minh Thuỳ

Việc tiêm bắp vitamin K dự phòng định kỳ cho trẻ sơ sinh gần như đã loại bỏ tình trạng xuất huyết do thiếu vitamin K tại Mỹ kể từ khi được triển khai rộng rãi vào năm 1961. Tuy nhiên, đã có những báo cáo về việc tỷ lệ cha mẹ từ chối tiêm vitamin K ngày càng tăng, dẫn đến các ca xuất huyết. Để giảm thiểu nguy cơ này, trẻ sơ sinh cần được dự phòng ngay khi sinh do sự chuyển giao vitamin K qua nhau thai ở mức tối thiểu, khả năng hấp thụ qua đường tiêu hóa kém và nồng độ trong sữa mẹ thấp. Cha mẹ đôi khi từ chối tiêm vitamin K cho trẻ sơ sinh do lo ngại về mức độ cần thiết, cơn đau khi tiêm và các tác dụng phụ tiềm ẩn. Sự hoài nghi của công chúng đối với các can thiệp phòng ngừa ở trẻ em đã gia tăng sau đại dịch COVID-19. Hiện vẫn chưa rõ liệu tỷ lệ tiêm vitamin K đường bắp trên toàn quốc có thay đổi trong giai đoạn này hay không. Nghiên cứu này nhằm đánh giá liệu tỷ lệ trẻ sơ sinh không được tiêm vitamin K đường bắp có gia tăng trong những năm gần đây hay không và xác định các yếu tố liên quan đến việc không tiếp nhận này.

Kết quả

Trong số 5.096.633 trẻ sơ sinh, có 199.571 trẻ (3,92%) không được tiêm vitamin K đường bắp. Tỷ lệ này tăng từ 2,92% (15.354/510.987) năm 2017 lên 5,18% (37.187/680.215) năm 2024 (P < 0,001 cho xu hướng chưa điều chỉnh). Không có đặc điểm nào của mẹ hoặc trẻ thay đổi đáng kể theo thời gian. Chủng tộc và sắc tộc (cao nhất ở người da trắng không phải gốc Tây Ban Nha và nhóm khác/không rõ) và sinh thường (đường âm đạo) có liên quan đến việc không tiêm vitamin K. Tỷ lệ điều chỉnh đa biến tăng từ 2,57% (95% CI: 2,52%–2,63%) năm 2017 lên 4,62% (95% CI: 4,55%–4,70%) năm 2024.

Phương pháp

• Nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu trên nền tảng Cosmos của Epic Systems (01/2017–12/2024), cơ sở dữ liệu hồ sơ sức khỏe điện tử đã ẩn danh tại Mỹ. Bao gồm các bệnh viện có ít nhất 10 ca sinh/năm và trẻ sơ sinh tuổi thai 35–43 tuần. Tổng cộng 403 bệnh viện từ 50 tiểu bang và Đặc khu Columbia cung cấp dữ liệu.
• Sau khi tính tỷ lệ trẻ không được tiêm vitamin K, nghiên cứu xem xét các đặc điểm mẹ và trẻ sơ sinh cũng như thay đổi theo thời gian. Khác biệt chuẩn hóa > 0,1 được coi là có ý nghĩa. Chủng tộc và sắc tộc lấy từ hồ sơ y tế điện tử. Tỷ lệ điều chỉnh theo thời gian tính bằng mô hình hồi quy logistic. Nghiên cứu tuân thủ hướng dẫn STROBE cho nghiên cứu đoàn hệ.

Thảo luận

• Tỷ lệ trẻ không được tiêm vitamin K tăng từ 2,92% lên 5,18% giai đoạn 2017–2024. Mức này tương đồng nghiên cứu 2016 tại North Carolina nhưng cao hơn nghiên cứu 2018 tại 34 tiểu bang (0,6%). Sự gia tăng đã bắt đầu trước đại dịch COVID-19.
• Nghiên cứu thiếu dữ liệu về lý do từ chối từ phụ huynh hoặc bác sĩ. Kết quả chỉ áp dụng cho trẻ ≥35 tuần tuổi thai. Các ca sinh ngoài bệnh viện không được ghi nhận nên tỷ lệ thực tế có thể cao hơn.
• Cần thêm nghiên cứu đánh giá mối liên quan giữa xu hướng này với nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng như xuất huyết nội sọ. Cần tiếp cận đa diện gồm chính sách y tế công cộng cấp bang và chuẩn hóa giao tiếp bác sĩ – gia đình để cải thiện tỷ lệ tiêm vitamin K dự phòng.

Bảng đặc điểm

Xem bài chi tiết trên Báo Jama