Những tiến bộ y học được dự báo bứt phá trong năm 2026

Năm 2026 được dự báo là thời điểm chuyển mình mạnh mẽ của y học hiện đại. Nhiều phân tích và công bố khoa học trong giai đoạn 2025–2026 cho thấy y học đang bước sang một pha phát triển mới, khi nhiều công nghệ y sinh đã vượt qua nghiên cứu cơ bản và bắt đầu tạo ra dữ liệu lâm sàng có thể đo lường, đánh giá và ứng dụng thực tiễn.

1. AI được ứng dụng trực tiếp trong điều trị và vận hành y tế

Trong năm 2025, AI đã được sử dụng trong thiết kế phân tử thuốc, dự đoán cấu trúc protein và phân tích dữ liệu sinh học quy mô lớn. Theo Nature Medicine và Science, nhiều dự án đã bước sang giai đoạn thử nghiệm tiền lâm sàng với các phân tử do AI đề xuất. Sang năm 2026, các mô hình AI chuyên biệt, nhỏ gọn, tập trung vào suy luận sinh học và toán học được kỳ vọng sẽ tham gia sâu hơn vào quá trình khám phá khoa học, sàng lọc và giải quyết hiệu quả những bài toán cụ thể.
Các hệ thống AI lâm sàng cũng được dự báo vượt qua giai đoạn “hype” để trở thành công cụ hỗ trợ đáng tin cậy trong chẩn đoán, ra quyết định điều trị và quản lý bệnh nhân, với mức độ tích hợp ngày càng sâu vào hồ sơ y tế điện tử.
 

Ảnh minh họa

2. Y học cá thể hóa dựa trên gen

Sau ca điều trị thành công cho một trẻ em mắc rối loạn chuyển hóa hiếm bằng công nghệ CRISPR tại Mỹ, nhiều nhóm nghiên cứu đang chuẩn bị triển khai các thử nghiệm lâm sàng có kiểm soát cho các bệnh di truyền khác.
Hướng tiếp cận chính là liệu pháp “thiết kế riêng”, trong đó mỗi bệnh nhân được xây dựng phác đồ chỉnh sửa gen phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ. Song song đó, chi phí giải trình tự gen giảm nhanh đang thúc đẩy y học cá thể hóa mở rộng sang các lĩnh vực như ung thư, tim mạch, rối loạn chuyển hóa và bệnh tự miễn.

3. Thuốc mới và các liệu pháp điều trị đột phá

Trong lĩnh vực hô hấp, Mỹ đang thúc đẩy chiến lược “pan-respiratory”, gộp phòng COVID-19, cúm và RSV. Các vaccine thế hệ mới như vaccine kết hợp COVID–cúm, vaccine cúm mRNA và vaccine coronavirus phổ rộng tiếp tục được nghiên cứu và phát triển.
Ở điều trị, thuốc giảm cân đa cơ chế kết hợp GLP-1 và amylin đang bước vào các thử nghiệm then chốt; liệu pháp CAR-T thế hệ mới được cải tiến nhằm giảm độc tính và mở rộng chỉ định sang bệnh tự miễn; thuốc sinh học depemokimab cho hen nặng với tần suất tiêm hai lần mỗi năm đã được phê duyệt. Tại Nhật Bản, thuốc tái tạo răng cũng đã bắt đầu thử nghiệm trên người.

4. Thử nghiệm xét nghiệm ung thư quy mô lớn và thuốc điều trị

Tại Vương quốc Anh, một thử nghiệm lâm sàng về xét nghiệm máu có khả năng phát hiện sớm hơn 50 loại ung thư trước khi xuất hiện triệu chứng dự kiến công bố kết quả vào năm 2026. Thử nghiệm này thu hút hơn 140.000 người tham gia và nếu kết quả khả quan, công cụ sẽ được triển khai rộng rãi trong hệ thống bệnh viện.
Song song đó, thuốc điều trị ung thư đang được đẩy nhanh tiến độ thử nghiệm khi cả Anh và Mỹ đều xem xét các quy trình đơn giản hóa nhằm rút ngắn thời gian đưa thuốc ra thị trường.
 

Ảnh minh họa

5. Chăm sóc sức khỏe định kỳ và mở rộng tiếp cận dịch vụ cho cộng đồng

Y tế hiện đại đang chuyển trọng tâm sang phòng bệnh và theo dõi sức khỏe định kỳ. Nhiều quốc gia tăng cường sàng lọc sớm, quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng và củng cố chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tại Việt Nam, định hướng của Bộ Y tế là mở rộng chăm sóc sức khỏe ban đầu, nâng tỷ lệ người dân được khám sàng lọc và quản lý sức khỏe định kỳ thông qua hệ thống y tế cơ sở, hướng tới mục tiêu bao phủ rộng hơn trong giai đoạn sau năm 2026. Cách tiếp cận này giúp phát hiện bệnh sớm, giảm chi phí điều trị và giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên.

6. Kết nối dữ liệu y tế cho chăm sóc liên tục

Y tế hiện đại không còn là những hệ thống rời rạc. AI, dữ liệu lớn, hồ sơ sức khỏe điện tử, thiết bị đeo và nền tảng chăm sóc từ xa đang dần được tích hợp thành một hệ sinh thái thống nhất. Nhiều hệ thống y tế lớn như NHS đã kết nối dữ liệu từ bệnh viện, phòng khám, chăm sóc tại nhà và nghiên cứu khoa học. Sự hội nhập này cho phép theo dõi sức khỏe liên tục, nâng cao độ chính xác trong quyết định điều trị và thúc đẩy chia sẻ tri thức y khoa ở quy mô toàn cầu. Việt Nam cũng đang từng bước tham gia xu hướng này thông qua chuyển đổi số y tế, chuẩn hóa dữ liệu và kết nối các nền tảng chăm sóc sức khỏe.

Trong các bài viết tiếp theo, Team Ad sẽ đi sâu phân tích từng chủ đề. Hãy theo dõi fanpage để cập nhật chi tiết những tiến bộ y học được dự báo bứt phá trong năm 2026.