Nhu cầu “tái thiết tinh thần” gia tăng, nguồn nhân lực chưa được đáp ứng

Cuối năm, thay vì chỉ tổng kết công việc hay tài chính, không ít người trẻ lựa chọn việc chăm sóc sức khỏe tinh thần. Họ tìm đến chuyên gia tâm lý để nhìn lại bản thân, tháo gỡ áp lực và chuẩn bị tâm thế cho năm mới. Không hẳn vì biến cố lớn mà bởi cảm giác kiệt sức kéo dài, lo âu, mất ngủ, sợ tụt lại phía sau. Những trạng thái này đang ngày càng phổ biến ở người trẻ trong nhịp sống hiện đại.

Áp lực vô hình đặt nặng lên vai người trẻ

Theo Báo cáo Sức khỏe tâm thần thế giới 2022 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ 8 người trên thế giới thì có 1 người gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, trong đó người trẻ là nhóm bị ảnh hưởng ngày càng rõ. Khoảng 50% các vấn đề sức khỏe tâm thần khởi phát trước 14 tuổi nhưng thường ít được phát hiện và can thiệp sớm.

Nghiên cứu do Đại học Queensland (Úc) và Đại học Y Harvard (Mỹ) công bố năm 2023 cho thấy, độ tuổi khởi phát các vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến từ 15–20 tuổi, trùng với giai đoạn nhiều người trẻ học tập, lập nghiệp và chịu áp lực khẳng định bản thân.

Tại Việt Nam, theo UNICEF, khoảng 20% trẻ em và thanh thiếu niên gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần, trong khi khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp còn hạn chế. Ở nhóm người trẻ trưởng thành, áp lực công việc, so sánh xã hội và nhịp sống số khiến tình trạng kiệt sức tinh thần ngày càng phổ biến.

Theo ghi nhận tại các trung tâm tham vấn và trị liệu tâm lý ở TP.HCM và một số đô thị lớn, lượng người trẻ từ 22–35 tuổi tìm đến tư vấn tăng vào dịp cuối năm, chủ yếu do kiệt sức vì công việc, áp lực so sánh bản thân, rối loạn giấc ngủ và khó cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Các buổi tư vấn giúp người trẻ nhận diện cảm xúc và học cách đối diện áp lực lành mạnh hơn, thay vì “xóa bỏ” khó khăn.
 

Nguồn: Ảnh AI

Nhu cầu nhiều, nguồn cung còn hạn chế

Theo các báo cáo chuyên ngành của Bộ Y tế, Việt Nam hiện có hàng triệu người gặp các rối loạn tâm thần trong khi nguồn nhân lực tâm lý học lâm sàng và tâm lý trị liệu được đào tạo bài bản vẫn còn rất hạn chế.

Các khảo sát cũng cho thấy, dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần hiện chủ yếu tập trung ở tuyến trung ương và tuyến tỉnh. Ở tuyến huyện và xã, hoạt động chăm sóc mới dừng lại ở quản lý một số bệnh lý tâm thần nặng, trong khi nhiều rối loạn tâm thần phổ biến khác chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ chuyên môn.

Dù nhu cầu gia tăng nhanh chóng, nguồn nhân lực tâm lý học lâm sàng và tham vấn tại Việt Nam vẫn còn thiếu và chưa đồng đều về chất lượng. WHO khuyến nghị, mỗi quốc gia cần xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa trên đội ngũ chuyên gia được đào tạo bài bản, có nền tảng khoa học, đạo đức nghề nghiệp và thực hành lâm sàng chuẩn mực.

Trong khi đó, thực tế cho thấy không ít người làm công việc “tư vấn tâm lý” hiện nay xuất phát từ các ngành gần, thiếu đào tạo chính quy và cơ chế giám sát nghề nghiệp lâu dài, tiềm ẩn rủi ro cho người được hỗ trợ.

Đào tạo tâm lý học gắn thực tiễn– hướng đi bền vững

Từ thực tiễn đó, một số cơ sở giáo dục đại học đã chú trọng phát triển ngành Tâm lý học theo định hướng lâm sàng và tham vấn tâm lý, nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội ngày càng rõ nét.

Trong đó, Trường Đại học Phan Châu Trinh (PCTU) – một cơ sở đào tạo có thế mạnh về khoa học sức khỏe đã triển khai đào tạo ngành Tâm lý học định hướng lâm sàng và tham vấn tâm lý, hướng tới xây dựng đội ngũ nhân lực có nền tảng khoa học, gắn thực hành và tiếp cận đa ngành sức khỏe.

Với hệ thống 9 bệnh viện thực hành và một bệnh viện mô phỏng kỹ năng tiền lâm sàng, sinh viên ngành Tâm lý học tại PCTU có cơ hội tiếp cận môi trường y khoa từ sớm, làm quen với các tình huống thực tế trong không gian an toàn trước khi tham gia hỗ trợ tại các cơ sở y tế.

Chương trình đào tạo tập trung trang bị cho sinh viên kiến thức về tâm lý học hiện đại, tâm lý phát triển lứa tuổi thanh thiếu niên, tâm lý bệnh lý cùng các kỹ năng tham vấn cơ bản. Cách tiếp cận này giúp người học hiểu con người trong mối liên hệ giữa tâm lý – sinh học – xã hội thay vì nhìn nhận vấn đề tâm lý một cách rời rạc.

Việc gắn đào tạo tâm lý học với môi trường y khoa không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mà còn là hướng đi cần thiết để xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe tinh thần bền vững, đặc biệt cho thanh thiếu niên – nhóm tuổi được WHO xác định là cần được can thiệp sớm và ưu tiên trong chiến lược sức khỏe tâm thần.

Thí sinh đã đăng ký hãy đăng nhập ở đây để tra cứu.

 

Tìm hiểu thêm:

1. Tại sao chọn Đại học Phan Châu Trinh?
2. Tham quan cơ sở vật chất
3. Thông tin tuyển sinh năm 2025
4. Học phí và Học bổng
5. Theo dõi PCTU trên kênh Facebook